Niezwykły tatuaż. Polska misja archeologiczna odsłania kolejne tajemnice Nubii

23 października 2023, 18:43

W sudańskiej Prowincji Północnej w pobliżu miasta Karima znajduje się stanowisko archeologiczne Ghazali. To stanowisko osadniczo-monastyczne z jednym z najlepiej zachowanych średniowiecznych kompleksów klasztornych w Sudanie. W latach 2012–2018 istniejący tam średniowieczny klasztor (VII-XIII w.) był badany przez polsko-sudańską misję archeologiczną. Naukowcy znaleźli setki inskrypcji i dwie figurki mnichów z wypalanej gliny. Teraz, podczas badania materiału osteologicznego pochodzącego z czterech cmentarzysk, na szczątkach jednej ze zmarłych osób zauważono coś niezwykłego



Uczeni określili miejsce pierwszej uprawy ryżu

5 października 2012, 08:24

Ryż to obok pszenicy i kukurydzy najważniejsze ze zbóż żywiących ludzkość. Obecnie istnieją tysiące jego odmian, jednak naukowcom udało się określić miejsce pierwszych upraw.


Rosjanie winni pojawienia się radioaktywnej chmury nad Europą

16 lutego 2018, 05:36

Przez dwa tygodnie września i października ubiegłego roku przez Europę wędrowała chmura radioaktywnego rutenu-106. Zarejestrowały ją czujniki od Norwegii po Grecję i od Ukrainy po Szwajcarię. Chmura nie była niebezpieczna, zawierała jedynie kilka gramów wykonanego przez człowieka pierwiastka, jednak jej pochodzenie było dotychczas tajemnicą.


Satelita NASA spłonął w atmosferze. OGO-1 został wystrzelony 56 lat temu

3 września 2020, 08:27

NASA poinformowała, że satelita OGO-1 spłonął w atmosferze Ziemi po 56 latach przebywania na orbicie okołoziemskiej. Orbiting Geophysics Observatory 1 został wystrzelony we wrześniu 1964 roku. Był pierwszym z 5 satelitów badających pole magnetyczne Ziemi w ramach misji OGO


Średniowieczna tajemnica w neolitycznym grobie — DNA z dolmenu Menga

10 kwietnia 2026, 16:38

Niemal sześć tysięcy lat temu, w pierwszej połowie czwartego tysiąclecia przed naszą erą, neolityczne społeczności południowej Iberii wzniosły dolmen Menga — jeden z najbardziej imponujących megalitycznych grobowców w Europie. Jego historia jednak nie zakończyła się w prehistorii. Dolmen był ponownie używany jako miejsce pochówku i rytuałów w epoce brązu, żelaza, w starożytności, a wreszcie w średniowieczu. Nowe badania genetyczne rzucają światło na tę ostatnią epokę, w której miały miejsce najbardziej zagadkowe pochówki. Odkryto je w 2005 roku, gdy archeolodzy trafili na szczątki dwóch osób.


Pingwin Adeli

Zmienna dieta pingwinów

11 lipca 2007, 15:34

Prowadzone przez 200 lat intensywne polowania na walenie i foki z Oceanu Południowego doprowadziły do zmiany diety pingwinów Adeli (Pygoscelis adeliae). Zaczęły się one żywić krylem zamiast rybami, dlatego naukowcy alarmują, że planowane zwiększone odłowy tych żyjątek mogłyby zagrozić sympatycznym nielotom.


Plejstoceńska sztuka kwitła po obu stronach Eurazji

9 października 2014, 10:29

W pobliżu miasta Maros w Celebesie Południowym zidentyfikowano jaskiniowe malowidła naścienne, z których najstarsze mają co najmniej 40 tysięcy lat.


Amazonka wylewa 5-krotnie częściej niż w przeszłości

20 września 2018, 09:16

Analiza danych z ponad 100 lat wskazuje, że w ostatnim czasie znacząco wzrosła częstotliwość i siła powodzi na Amazonce. Naukowcy mają nadzieję, że ich praca pozwoli na lepsze przewidywanie nadchodzących powodzi.


Znamy wspólnego przodka i drogę rozprzestrzeniania się języków transeurazjatyckich

16 listopada 2021, 11:08

Języki transeurazjatyckie to termin wprowadzony na oznaczenie sąsiadujących języków tradycyjnie klasyfikowanych jako ałtajskie. Do transeurazjatyckich mają należeć tureckie, mongolskie, tungusko-mandżurskie oraz japoński i koreański. Pojęcie języków transeurazjatyckich budzi spory wśród specjalistów. Wiele podobieństw pomiędzy tymi językami wynika z kontaktów między nimi. Powstaje jednak pytanie, czy przynajmniej część z podobieństw to nie wynik posiadania wspólnego przodka. A jeśli tak, to gdzie i kiedy języki te zaczęły się od siebie oddzielać.


Samiec kapturki (Sylvia atricapilla)

Ludzie "stworzą" nowy gatunek ptaków?

4 grudnia 2009, 01:41

Specjaliści zajmujący się ochroną ptaków często przestrzegają, by unikać dokarmiania ptaków w czasie jesieni i zimy. Zwykle zalecenia takie uzasadnia się troską o to, by zwierzęta odleciały w porę na swoje zimowiska. Okazuje się jednak, że konsekwencje dokarmiania mogą być znacznie poważniejsze, włącznie z... wywołaniem specjacji, czyli powstawaniem nowych gatunków.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk